Актыўнасць і нястомнасць гэтых людзей дзівіць. Іх можна сустрэць на ўсіх мерапрыемствах, акцыях, мітынгах, на вялікай сцэне або пры пакарэнні чарговай вяршыні. Ім ужо даўно за ..., але старымі або пажылымі язык не паварочваецца такіх энтузіястаў назваць. Пасля выхаду на заслужаны адпачынак у іх пачынаецца іншае жыццё, адкрываецца нібы новае дыханне. Яны па-ранейшаму на перадавой і адыгрываюць немалаважную ролю ў жыцці і развіцці грамадства. Гэта пераканаўча сёння пацвярджаюць дасягненні і вопыт дзейнасці Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў, якое ў гэтым годзе адзначае 30-гадовы юбілей. Як жывецца ветэранам, на чым трымаецца аўтарытэт, якія задачы яны вырашаюць – аб гэтым распавёў старшыня савета Магілёўскай абласной арганізацыі ветэранаў вайны і працы Анатоль Любчанка.

– Анатоль Ціханавіч, у чым асаблівасці ветэранскага руху, якія мэты і задачы стаяць перад абласной арганізацыяй на дадзеным этапе?

– За мінулыя трыццаць гадоў абласная арганізацыя, як і грамадскае аб’яднанне ветэранаў, адбылася. За гэты час мы ні адной пазіцыі не страцілі, а, наадварот, з кожным годам прыбаўляем колькасць членаў і першасных арганізацый. Наша мэта – як мага больш пенсіянераў уключыць у ветэранскі рух, каб яны былі занятыя, маглі размаўляць адзін з адным, адчувалі падтрымку і клопат сяброў. У абласной арганізацыі сёння больш за 257 тыс. чалавек. За апошняе пяцігоддзе мы прыраслі больш чым на 5 тыс. чалавек і на 39 пярвічак – іх усяго ў рэгіёне 1003. Мы ставім задачу, каб ва ўсіх працоўных калектывах арганізацый, прадпрыемстваў, навучальных устаноў і г.д. былі нашы пярвічкі. У Магілёве практычна гэта пытанне вырашана. А гэта значыць, што людзі ведаюць, куды ім ісці, да каго і як звярнуцца па дапамогу і падтрымку. Нам давяраюць, мы маем пэўны аўтарытэт у грамадстве, таму да нас звяртаюцца, нас просяць, нам дапамагаюць. І сёння я вельмі рады таму, што няма ніякай праблемы з камплектацыяй кадраў ветэранскага актыву любога ўзроўню. Старшыняў гарадскіх і раённых саветаў мы выбіраем на конкурснай аснове.

– Гэта, напэўна, гаворыць і аб актыўнай грамадзянскай пазіцыі ветэранаў?

– Так і ёсць. Мы запатрабаваныя, мы патрэбныя грамадству. Людзі гэта бачаць, адчуваюць, і жадаючых з намі працаваць і супрацоўнічаць на самай справе шмат. Таму ветэраны, як і наша арганізацыя, былі, ёсць і будуць!

– А ці можаце вы апісаць партрэт сярэднестатыстычнага ветэрана, хто гэта сёння і што яго хвалюе?

– Касцяк нашай ветэранскай арганізацыі складаюць непрацоўныя пенсіянеры. Людзі выходзяць на заслужаны адпачынак, у іх з’яўляецца больш вольнага часу, яны ўліваюцца ў наш рух, г. зн. ім таксама гультаяваць не атрымліваецца, яны пры справе. Ветэраны знаходзяць рознабаковае прымяненне і наведваюць у тым ліку клубы па інтарэсах: хто спявае, танцуе, малюе, а хто і спортам займаецца. У нас па вобласці каля 300 розных клубаў, асабліва іх шмат у буйных гарадах. Людзі актыўна маюць зносіны, яны зацікаўленыя у нашай арганізацыі.

– Час хуткаплынны. І гэта як ніколі адчуваецца цяпер, у век рэвалюцыйных адкрыццяў і сучасных тэхналогій. З’яўляюцца новыя тэмы, праблемы і актуальныя выклікі. Ці паспяваеце вы гэта ўсё адсочваць?

– На мой погляд, ветэраны – людзі, якія здольныя даць аб’ектыўную ацэнку ўзроўню жыцця, сацыяльнай абароненасці, грамадскага парадку. Бо ў нашай арганізацыі тыя, хто ўбачыў багата на сваім вяку. Нам ёсць з чым параўнаць. Ацэньваючы сёняшнюю сітуацыю ў свеце, мы адзначаем, што яна не заўсёды роўная. Мы адчуваем напружанасць міжнародных адносін, занепакоеныя падзеямі ва Украіне, Сірыі і шэрагу іншых краін, адчуваем няпростую эканамічную сітуацыю. Але тым не менш мы вельмі ўстойлівыя, поўныя сіл і энергіі на стваральную працу і верым, што Беларусь чакае добрая будучыня. Ёсць, вядома, пытанні і просьбы ў ветэранаў, але ўсё гэта вырашальна.

– Што сёння хвалюе ветэранаў, на што б вы хацелі накіраваць больш намаганняў у сваёй працы?

– Самая актуальная цяпер для нас праблема – адзінокія і адзінока пражываючыя пажылыя людзі. У вобласці ў нас засталося 1160 ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны. Амаль усе яны адзінокія. Таму я сябе і сваю каманду, раённыя і гарадскія Саветы арыентую на тое, каб пастаянна праз валанцёраў, моладзь, мясцовых жыхароў, суседзяў ветэраны былі ў нас на кантролі, каб яны адчувалі клопат і ўвагу. Гэта наш святы абавязак. Што тычыцца іншых пытанняў, то ветэраны Вялікай Айчыннай вайны ў рэгіёне забяспечаны ўсім неабходным, толькі ў сельскай мясцовасці ім жывецца крыху больш складана, калі яны пражываюць у прыватным доме, дзе вады трэба прынесці, дроў нарыхтаваць, гаспадарку трымаць. Але і тут нам дапамагаюць валанцёры, мы цесна працуем з таварыствам Чырвонага Крыжа, з БРСМ, установамі адукацыі, каб удзяліць увагу кожнаму ветэрану. Так, восенню 2016 года года мы ў вобласці правялі акцыю “Зіма”, падчас якой наведалі кожнага адзінокага ветэрана. Каму трэба было, адрамантавалі дзверы, уцяплілі вокны, прывезлі і пакалолі дровы, забяспечылі гароднінай і г.д. Жыццё наша ветэранскае такое, што мы проста абавязаны сачыць адзін за адным, дапамагаць адзін аднаму.

– Наколькі цеснае ўзаемадзеянне арганізацыі з мясцовымі органамі ўлады?

– Я працую адзінаццаты год старшынёй савета Магілёўскай абласной арганізацыі ветэранаў вайны і працы. У нас стапрацэнтнае разуменне, увага, клопат і падтрымка на ўсіх узроўнях органаў улады. Да ўсіх магу звярнуцца ў любы час сутак, і ўсе пытанні, тое, што аб’ектыўна трэба, вырашаюцца. Парады ветэранаў забяспечаны памяшканнямі для працы, неабходнай аргтэхнікай. У нас няма адпачынкаў, бальнічных лістоў, мы працуем у выхадныя, святы. Мы маем зносіны з моладдзю, мы ўвесь час у руху. І органы ўлады гэта бачаць і заўсёды падтрымліваюць нашы прапановы і ініцыятывы, заахвочваюць матэрыяльна. Яны зацікаўленыя ў нас, шануюць нашу мудрасць, жыццёвы вопыт і цэняць за нашы справы. Мы здымаем з мясцовых органаў улады некаторыя пытанні і ставім перад сабой мэту, каб ад ветэранаў да выканаўчай улады было як мага менш зваротаў. Іх на самай справе стала ў апошні час нашмат менш, таму што мы стараемся разбірацца з усімі праблемамі ў “сваёй сям'і” і самастойна вырашаць надзённыя пытанні, і гэта атрымліваецца.

– Адной з важных складнікаў дзейнасці арганізацыі з’яўляецца захаванне гістарычнай памяці. Што сёння робіцца ў гэтым напрамку?

– Гэта самая галоўная наша пазіцыя. І асабліва ў наш час, калі з'яўляюцца “аматары гісторыі”, якія хочуць фальсіфікаваць Вялікую Перамогу савецкага народа, змяншаюць уклад Беларусі ў вызваленне свету ад фашызму. Таму мы робім усё магчымае, каб не дапусціць здзеку над нашай гісторыяй, вядзём крапатлівую працу па ўвекавечанні памяці герояў і іх бессмяротнага подзвігу ў гады Вялікай Айчыннай вайны, вялікую ўвагу надаючы справядліваму і аб’ектыўнаму адлюстраванню гістарычных фактаў. На тэрыторыі Магілёўскай вобласці каля 1700 воінскіх пахаванняў. Там спачываюць больш за 323 тыс. чалавек нашых абаронцаў і вызваліцеляў. З іх вядомых – менш за 16%. Таму ў рэгіёне актыўна вядзецца пошукавая работа. Пакуль жывыя сведкі тых падзей, наша задача зрабіць як мага больш, каб у нашым мінулым было максімальна менш белых плям, у тым ліку невядомых месцаў пахавання людзей і невядомых імёнаў.

– Два гады таму Беларусь адзначыла 70-годдзе Вялікай Перамогі. Якія акцыі прайшлі ў юбілейны год пад эгідай ветэранаў у вобласці?

– У сувязі з гэтай юбілейнай датай мы правялі збор звестак па кожным раёне. Па вобласці была запушчана вялікая чыстая кніга, а вярнулася яна да апошняга краю карэньчыка спісаная ўспамінамі ветэранаў пра вайну і яе герояў, якія змагаліся на франтах, у партызанскіх атрадах, кавалі перамогу ў тыле. Сцяг нашай арганізацыі таксама эстафетай абышоў усе раёны і гарады вобласці, на ім распісаліся ўсе ўдзельнікі вайны. Ва ўрачыстай абстаноўцы на плошчы Славы ў Магілёве мы перадалі гэтую неацэнную рэліквію ў Магілёўскі абласны краязнаўчы музей, дзе яна займае сёння пачэснае месца ў пастаянна дзеючай экспазіцыі. З газетай “Магілёўскія ведамасці” правялі віктарыну “Давайце ўспомнім”, атрымаўшы каля 300 адказаў ад жыхароў вобласці, альбомы, сшыткі, фатаграфіі, падрабязныя апісанні падзей ваеннага часу. На мемарыяльным комплексе “Буйніцкае поле” мы заклалі Алею Памяці і Славы з 70 ліп, якая вядзе ад мемарыяльнай капліцы да каменя-помніка вядомаму савецкаму пісьменніку Канстанціну Сіманаву. У кожным раёне і горадзе вобласці прайшлі дзясяткі розных мерапрыемстваў і акцый. І гэта толькі малая частка таго, што было зроблена.

– Ветэранская арганізацыя з’яўляецца актыўным удзельнікам грамадска-палітычнага жыцця краіны і вельмі значнай сілай, з якой лічацца вядомыя дзеячы і палітыкі. Якую пазіцыю сёння займаюць ветэраны, каго падтрымліваюць?

– Хачу заявіць, што пераважная большасць нашых ветэранаў падтрымліваюць цалкам палітыку, якая праводзіцца нашым урадам і Прэзідэнтам краіны Аляксандрам Лукашэнкам. Нам пашанцавала, што мы сёння жывем у краіне, якая актыўна развіваецца, у якой пануюць мір, стабільнасць і спакой, і гэта сёння дарагога варта. Што тычыцца дэпутатаў, то мы зацікаўлены, каб гэта былі самыя годныя людзі. І мы з улікам свайго вопыту ўплываем на гэтую сітуацыю, таму займаем самую актыўную грамадзянскую пазіцыю.

– Наколькі важнай для вас з’яўляецца работа па патрыятычным выхаванні падрастаючага пакалення?

– Усіх нас надзвычай хвалюе наша змена: дзеці, унукі, праўнукі. Нам трэба пастарацца адарваць іх ад інтэрнэту і розных гаджэтаў, каб у іх было больш жывых зносін, каб яны былі занятыя карыснымі справамі і арыентаваны на актыўны і здаровы лад жыцця, выхоўваліся на прынцыпах высокай маралі і духоўнасці. Таму патрыятычнае і грамадзянскае выхаванне моладзі застаецца адной з найважнейшых нашых задач. Гэтую працу трэба весці сістэмна і настойліва, пераконваць і паказваць, як было раней і што мы маем цяпер. Ёсць выраз “Хто не ведае мінулае, у таго няма будучыні”. Да прыкладу, мы ганарымся тым, што ў вобласці было 114 Герояў Савецкага Саюза і 113 Герояў Сацыялістычнай Працы. І мы маем намер дамагацца, каб усе іх імёны былі ўшанаваны ў назвах працоўных калектываў, навучальных устаноў, вуліц і плошчаў нашых населеных пунктаў. Ёсць і яшчэ адна цікавая ініцыятыва, якую мы маем намер рэалізаваць – стварыць на плошчы Славы музей пад адкрытым небам – своеасаблівы летапіс дасягненняў і подзвігаў Магілёўшчыны.